Fréttir

Kyoto-bókunin er alþjóðlegur samningur sem 159 þjóðir komu sér saman um í desember 1997 í borginni Kyoto í Japan. Hún kveður á um að ríkin dragi úr útblæstri gróðurhúsalofttegunda með það fyrir augum að hann verði álíka árið 2012 og útblásturinn var árið 1990. Um mitt ár 2007 höfðu 174 ríki og Evrópusambandið og þar með fulltrúar mikils meirihluta jarðarbúa, samþykkt að hlíta skilmálum samningsins.

En hvað með Bandaríkjamenn, hver er þeirra afstaða?

Al Gore, þáverandi vara-forseti Bandaríkjanna undirritaði að vísu Kyoto-bókunina árið 1997 en Bandaríkjamenn hafa hvorki staðfest samninginn né heitið því að hlíta ákvæðum hans. Gagnrýnendur samningsins í Bandaríkjunum segja hann meingallaðan og ósanngjarnan, meðal annars vegna þess að hann geri ráð fyrir bindandi (en ekki sjálfviljugum) takmörkunum á losun og telja slíkt skerða fullveldi Bandaríkjanna. Gagnrýnendur benda líka á að sum þróunarríkja eins og Kína og Indland séu undanþegin takmörkunum þótt þau beri einna mesta ábyrgð á útblæstri gróðurhúsalofttegunda.
Aðrir benda hins vegar á að þótt Bandaríkjamenn séu aðeins 5% jarðarbúa beri þeir ábyrgð á 25% allrar losunar gróðurhúsalofttegunda.

Hvernig munu viðbrögð við hlýnun jarðar snerta efnahagslífið?

Aðgerðir sem miða að aðlögun að hlýnun jarðar og mildun áhrif loftslagsbreytinga, krefjast umfangsmikilla og kostnaðarsamra samfélagsbreytinga. Margt af því sem þessu fylgir eins og hreinna loft og vatn, betri nýting eldsneytis og grænni tækni mun hins vegar bæta líf komandi kynslóða. Jafnframt má búast við aukinni efnahagslegri framleiðni þegar hverri nýjunginni á fætur annari er komið á framfæri í samfélaginu. Sumar grænar tækninýjungar munu áreiðanlega reynast uppfinningamönnum og fjárfestum mjög arðvænlegar.

Þegar öllu er á botninn hvolft mun það ætíð reynast ódýrara og átakaminna að reyna að  að hindra verstu afleiðingar hlýnunar jarðar, en að láta þær yfir sig ganga mótspyrnulaust.

Tengist hlýnun jarðar ”gatinu” í Óson-laginu?

Þetta eru skild en aðskilin vandamál. Ósonlag jarðar er mikilvægt vegna þess að það síar burt útfjólubláa geisla sem skaða jurtir, dýr og menn- áður en þeir ná til yfirborðs jarðar. Þetta eru skyld fyrirbæri að því leyti að sumar gastegundir sem rekja má til mannsins, stuðla að hvoru tveggju hlýnun og þynningu ósonlagsins.

Á hinn bóginn stuðlar þynning ósonlagið að því að hiti sleppur frekar út úr andrúmsloftinu en ella og minnkar með því móti gróðurhúsaáhrif. Klóróflúorkolefni sem valda hvort tveggja hlýnun jarðar og þynningu ósonlagsins voru bönnuð með alþjóðlegum sáttmála sem undirritaður var 1989.

Hvað er það sem við skiljum enn ekki varðandi hlýnun jarðar?

Margt. Vísindamenn eiga margt órannsakað en vinna hörðum höndum að því að skýra flókið samspil loftslags og yfirborðshita jarðar. Enn er unnið að því að búa til nákvæmar spár um tímasetningar og áhrif hlýnunar jarðar

Stærsta ósvaraða spurningin er hins vegar ef til vill pólítísks eðlis: Getum við jarðarbúar í lagst á eitt til að grípa til nauðsynlegra aðgerða til að svara þessari áskorun?